Temperatur xəstəlik deyil

Temperatur xəstəlik deyil

30 December 2020 17
usaqlarda-qizdirma.jpg

Payız gəlir, qış gəlir, uşaqlar məktəbə gedirlər. məktəbə getməsələr də, insanlar bir arada toplanırlar. Yoluxucu xəstəlikləri bir-birlərinə yoluxdururlar uşaqlar və axşam, ya da günün hansısa bir saatında temperaturu çıxır. Və Ailələrin ən əhəmiyyətli problemlərindən də biri bu temperaturdur. Əslində, “normal bədən temperaturu nədir?” sualının, birinci, cavabını verməliyik. Normal bir uşağın gün içərisində 0,5-0,8 dərəcə fərq göstərməklə birlikdə 36,5-37,5 normal bədən temperaturudur. 37,5-in üzərini temperatur olaraq adlandıra bilərik. 37,5-38, bəzi qaynaqlarda 38,3 subfebril bədən temperaturu olaraq adlandırılır. 38 vəya az öncə dediyimiz mötərizə içərisində bəzi qaynaqlara görə 38,3-ün üzərində yüksək temperatur olaraq adlandırılır. 

Temperatur özü nədir? 

Uşaqların temperaturu çıxır, Temperaturun özü, qızdırmanın özü bir xəstəlikdirmi? 

İnsan xəstələnib… Nəyi var? Temperaturu var. Demək ki, bu temperaturu xəstəlik kimi qəbul edirlər. Əslində, temperatur bir xəstəlik deyil. 

Temperatur iltihabın 5 əlamətindən biridir. İltihabın 5 əlaməti, qızarıqlıq, şişlik, ağrı, funksiyanın pozulması və temperaturun artması. Temperaturun artması yerli ola bilər, lokal ola bilər infeksiyanın və ya iltihabın olduğu nahiyədə ola bilər, bütün bədəndə ola bilər

Ona görə temperatur bir xəstəlik deyil. Ona görə biz heç vaxt temperaturu müalicə etmirik. Temperatura səbəb olan xəstəliyin adını qoyuruq bu xəstəliyi müalicə edirik. 

İndi xalq arasında İki inanc var əslində və çox təəssüf ki, bunun səhv olduğunu da ifadə etmək istəyirəm.  

Bir – “Temperatur var, temperaturu müalicə edək, bir xəstəlikdir”. 

Temperatur bir xəstəlik deyil. Temperatur iltihabın 5 əlamətindən biridir. İltihabın da ən çox qarşımıza çıxan səbəbi infeksiyadır. Qulağında, burnunda, boğazında, ağciyərində, sidik yolunda, böyrəyində, dərisində, oynağında, sümüyündə, hər hansı bir yerində bir infeksiya var və temperaturu çıxarır, birinci budur. 

İkinci və ən əhəmiyyətlisi deyir ki, “qızdırması var, 3 gün qızdırma düşürən istifadə et, əgər temperatur keçmirsə həkimə gəl.” Bu da səhv bir fikirdir.

Uşağın temperaturu var, səbəbini bilmirik. Yəni qrip olubdur, öskürür, boğazı ağrıyır, ciddi bir toksik görünmür uşaq və ya öskürür, amma nəfəs alıb vermədə ciddi bir çətinlik çəkmir, tənginəfəsliyi yoxdursa, bu uşaq üçün tamam bir-iki gün qızdırma düşürən, üst tənəffüs yolu kəskin respirator xəstəlikləri üçün olan dərmanlar istifadə oluna bilər. Səbəbini bilmədiyimiz hər temperatur bizim üçün dəhşətdir. Niyə? Qızdırması var 39 dərəcə, viraldır, hansı virus? Analiz verdin nəyə görə biz buna viral deyirik? 

Baxmaq lazımdır, bəlkə uşağın sidik yolu infeksiyası var, biz bu uşağa verək 3 gün qızdırma düşürücünü, böyrəkləri məhv etsin buradakı infeksiya və 3 gün sonra kəskin böyrək yetməzliyindən yataq reanimasiyaya. Başqa bir tərəfdən danışım. 

Səbəbini bilmədiyimiz bir qızdırma var, uşaq meningitdir, 3 gün ver qızdırma düşürücünü ki, viraldır, hansı virus yəni hansı analizi verdik burada, vermədən yəni həkimə gəlmədən. Sən 3 gün ver qızdırma düşürücünü sonra gəl ki, septik şokla və ya beyin abzesi ilə və ya hər hansı bir ağırlaşma ilə miningitin gəl xəstəxanaya ömür boyu bunun şikəstliklərini daşı. 

Ona görə temperatur bizim üçün ciddi bir şikayətdir. Səbəbi üst tənəffüs yolu infeksiyası, qrip dediyimiz şeyə biz kobud şəkildə qrip deyirik. Əslində qripin özü də müalicə olunması gərəkən bir xəstəlikdir. Üst tənəffüs yolun kəskin respirator xəstəliyidirsə, 2 gün, 3 gün uşaqda ciddi bir tənginəfəslik yoxdur, ciddi toksik halsız, yorğun görünmürsə, 2-3 gün qızdırma düşürən verə bilərik, dərmanlarla işləyə bilərik. 

Öskürək artdı, nəfəs alıb vermədə əziyyət çəkməyə başladı, halsızdır, yemir, içmir, iştahsızdır, yatır bir tərəfdə bu deməkdir ki, bir problem var xəstəxanaya gedək. Səbəbini bilmiriksə, əgər temperaturun o zaman həkimlə danışmağımız lazımdır. Bunun altından sümük infeksiyasından, meningitdən, böyrək infeksiyasına qədər fərqli xəstəliklər çıxa bilir. 

Demək ki, temperatur, qızdırma bir xəstəlik deyil. Temperatur iltihabın 5 əlamətindən biridir. Səbəbini bilməliyik. Səbəbini bilmədiyimiz hər temperatur, hər qızdırma bizim üçün ciddi problemdir ki, biz həkimlər olaraq bu sahədə ən ağır xəstələrlə məşğul olan, yəni mən yenidoğan reanimatoloq olaraq, həm uşaq xəstəlikləri uzmanı olaraq təhsil aldığımız müddətdə də, Türkiyədə işlədiymiz müddətdə də yüzlərlə, minlərlə belə xəstələrlə reanimasiyada əlimizdən keçdi. Qarşılaşdıq və həqiqətən, az əvvəl dediyim iki inanca, amma səhv olan inanca inanıb xəstəxanaya gec gələn, həkimə gec gedən hallarda uşaqlar bəzən bunun ömür boyu əziyyətini çəkmək məcburiyyətində qalır. 

Uşaq kimdir? Uşaq 70 il gələcəyi olan bir insandır. Yəni bizim gələcəyimizdir bu uşaqlar. Bu gün bir toxumu əkib o toxumu necə becərərsən, necə suyunu verərsən, necə münbit torpaqda əkib, necə yaxşı baxarsan sənə gələcəkdə o şəkildə bəhrə verər, o şəkildə böyüyər. Uşaqlara da biz necə baxarsaq, bu gün doğulmuş, istər vaxtında doğulsun, istər vaxtından əvvəl doğulsun. Bir uşağa biz necə baxarsaq, necə qulluq edərsək, qulluq etmək hər istədiyini vermək deyil, hər şeyi miqdarında və yerində vermək deməkdir. Yəni hər istədiyini verib ərköyün böyütməmək lazımdır, səhv mesaj verməyim. Düzgün şəkildə, standartlara uyğun şəkildə baxarsaq, o şəkildə də gələcəkdə 10 il, 20 il sonra nəticəsini görəcəyimizi fikirləşirik. 

Burada həm sosial baxım, bizim işimiz sadəcə tibbi uşaq xəstəlikləri deyil, sosial pediatriya dediyimiz bir şey var. Uşağın sosial həyat və tibbi həyatı bunların ikisini birləşdirib baxmaq lazımdır. Biz həkimlərin də, ailələrimizin də sosialla tibbini birləşdirib nə qədər yaxşı baxarsaq, o qədər yaxşı nəticə görəciyimizi fikirləşirəm. 

Son nöqtə olaraq söyləsək, temperaturun səbəbini bilmiriksə, həkimə getmək lazımdır. Həkim baxsın, müayinə etsin, lazım gəlsə qanından, sidiyindən, nədənsə analiz görsün ki, səbəbini görməyə temperaturun səbəbi müayinədə aşkar olunmazsa, yenə həkim bu analizləri bizdən istəyəcək. Ona görə də sonrakı izləm, müalicə planının izlənməsi lazımdır. 


17 comments

  • Elşən

    10 August 2021 at 16:35

    Salam doktor.

    Reply

  • Sebore

    19 August 2021 at 13:36

    Salam nevemin qizdirmasi herdefe deyişir her defe 37.4 36 .8 37.4 her defe eyni olmur analizde vermişik ne edek

    Reply

    • Ege Hospital

      25 August 2021 at 12:53

      Salam
      Nəvənizin yaşını (ayını) yazsaydınız daha doğru olardı. Amma anlatdığınız normal haldır. İnsan vücudunda hərarət gün içində dəyişir.
      Uzman Dr. Rəşad Tağıyev, Pediatr

      Reply

      • Lale Zeynalova

        3 September 2021 at 16:02

        Salam həkim oğlum 5 yaş 6 aylıqdı gün ərzində 37 37.1 37.2 36.9 36.5 olur qizdirma olur iştahı kefi əhvalı normaldı qızdırma qalxanda 37.1 37.2 37 olanda alnı və kürəyi isti olur digər hissələr nisbətən cox narahatam analiz vermeye qorxuram

        Reply

        • Ege Hospital

          6 September 2021 at 17:35

          Salam Maması.
          O hərarətlər normal sayılır. Əgər heç bir şikayəti yoxdursa.
          Son dönəmlərdə korona sonrası uzun müddətdə 37-lərdə qızdırma qala bilir.
          Şübhəniz varsa, qan və sidik analizi verilməsi lazımdır.
          Uzman Dr. Rəşad Tağıyev, Pediatr

          Reply

  • Mehemmed

    14 September 2021 at 17:32

    Salam menim Emim olgunun 14 yaşi var gizdirma 3 gundu 36 37 37.8 oynuyur carona ola biler arada belgemli oskurrur retki retki
    Komeyliy eliyinde derman adi sad diyin işledey

    Reply

    • Ege Hospital

      21 September 2021 at 12:30

      Salam, Məhəmməd bəy.
      Təbii ki, ola bilər.
      Amma 14 yaş uşaq bəlğəmli öskürürsə müayinə edilib, Ağciyərin rentgenin çəkilməsi lazımdır.
      Uzman Dr. Rəşad Tağıyev, Pediatr

      Reply

  • Eli

    17 September 2021 at 02:25

    Salam hal hazirda oqlumda qizma var
    2yasi var.gun erxinde normal idi.indi gece yatib gorrem qizmasi var.neden ola biler qaldiqi yerde qizma olmaqinin?

    Reply

    • Ege Hospital

      21 September 2021 at 12:36

      Salam.
      Qızdırmanın səbəbləri çoxdur.
      Pandemiya dönəmində olduğumuz üçün başda Korona virus olmaqla çoxlu səbəbi ola bilər.
      Uzman Dr. Rəşad Tağıyev, Pediatr

      Reply

  • Aygun

    21 September 2021 at 02:38

    Salam menim korpem 40 günlükdur men özüm xestelendim sudde vermirsen uzağa mecburiyetten başta hecne yemirdi gutu yemeyi yemedi hecbirini mecbur ana sudu verdim. Men özüme sistem vurdurdum iyne vurdurdum yeni duzeldim. Analı usagimi her degige olcurem tempraturu bezen 36 derecede de aşağı olur Cox şükür galxmir analı Bele tempratur normaldirmi 40 günlük oğlan usaginda

    Reply

    • Ege Hospital

      21 September 2021 at 14:28

      Salam Aygün Xanım.
      Yenidoğulmuşlar çox həssasdırlar, mütləq həkim müayinəsinə götürün.
      Hər dəqiqə də qızdırma ölçülməz.
      Gerçəkdən 36 Dərəcənin altında qızdırma normal deyil.
      Uzman Dr. Rəşad Tağıyev, Pediatr

      Reply

  • zamiq

    14 October 2021 at 11:47

    Salam menim 4 gündürkü qizmam 36.5-37.2 arasi deyisir yungül boğaz aqrilari var bu boqazdan ola bilermi?

    Reply

    • Ege Hospital

      20 October 2021 at 13:18

      Salam. Adaptasiya qızdırmasıdır… ilk 28 gün belə şeylər olur.. Sonrasında olursa, müayinə.. Yenidoğulmuşda sərhəd 37.4-ə qədərdir.. Təbii ki, ümumi durumu, bəslənməsi və kilo alımı qənaətbəxşdirsə…
      Uzman Dr Lalə Nəzərli, Pediatr-Neonatoloq

      Reply

  • Samirə

    14 October 2021 at 21:41

    Salam mənim oğlumun 11 yaşı var bağlrsağında kolit var.müalicə olunur ama atibiotik dayanan kimi temperatur qalxır hətta 39a kimi qalxır.ama belə illərdi qızdırması 37.2 ya 37.5 olur qorxulumu bir şeydi yoxsa bağlrsaqda iltihab varsa normaldımı?

    Reply

    • Ege Hospital

      20 October 2021 at 13:13

      Salam. Kolit dediyiniz geniş kavramdır… Əgər ulserativ kolitdən bəhs eləyirsinizsə, onda immun yetməzlik yatır.. Yox elə belə kolitdirsə, o zaman spesifik müalicəsi ancak təhlil sonucuna görə olur…
      Uzman Dr Lalə Nəzərli, Pediatr-Neonatoloq

      Reply

  • Rama

    16 October 2021 at 22:31

    Doctor oglumun 4 yasi var bas hissesi isti olur.olcurem 38 derece..azca oskurur.bu bigaza gore ola biler?

    Reply

    • Ege Hospital

      20 October 2021 at 13:07

      Salam. Bəli ola bilər… Bu virus infeksiyasına bağlı ola bilər. Siz ümumi durumu izləyin.. Amma qızdırma üç gündən daha çox davam edərsə kontrol…
      Uzman Dr Lalə Nəzərli, Pediatr-Neonatoloq

      Reply

Sual verin

Your email address will not be published. Required fields are marked *




SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!





SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!