Uncategorized / Ege Hospital - Sağlamlığınız, sağlamlığımızdır.

ege_hospitalda_perinatal_asfiksiyanin_hiportermiya_mualicesi.jpg

10 March 2021 Uncategorized0

Perinatal asfiksiya, ya da körpənin doğumda oksigensiz qalması. 

Dünyanın inkişaf etmiş səhiyyə sistemlərinin olduğu dövlətlərdə belə min doğumda 2-9 arasında dəyişməkdədir. Bu Avropa və Amerika üçün rəqəmlərdir.

İnkişaf etməkdə olan dövlətlərdə belə bir rəqəm, belə bir statistika yoxdur. Bu dövlətlərdə, çox güman ki, çox daha yüksəkdir.

Bunun səbəbi uşaqlıqdan plasentanın doğumdan daha əvvəl ayrılması, göbək ciyəsinin uşaqdan daha əvvəl xaricə çıxması, ananın təzyiqinin düşməsi, ya da doğumun son mərhələsində ananın kifayət qədər gücənib uşağı çıxarda bilməməsi və başın doğum kanalında sıxılması kimi fərqli səbəbləri vardır.

Bütün dünyada qarşısı alına bilməyən bir prosesidir. Amerikada da qarşılaşılır, Avropada da qarşılaşılır… O zaman mümkün olduqca belə bir şey olmasın deyə önləmlərimizi biz alaq. Amma buna rəğmən əgər belə bir şeylə qarşılaşırıqsa, ilərləyən zamanda uşağın şikəst olmaması, SP – uşaq selebral iflic olmaması üçün bəzi müalicələr yaradıldı. 

Doğumda oksigensiz qalmanın da, hal-hazırda sübut olunmuş tək müalicəsi hipotermiya müalicəsi, yəni uşağın soyudulma müalicəsidir.

Amma bu, kontrolsuz soyudulma deyil, bədən temperaturun müəyyən dərəcələrdə 33.5-34 dərəcə temperaturda saxlanma ilə 72 saat ərzində soyudulması müalicəsidir. Və dünyada sübut olunmuş tək müalicədir. 

Bəzən soruşulur ki, “Elə dərman varmı ki, bu dərmanı biz verək, soyutma müalicəsi olmasın, ya da ilərləyən zamanda uşaqda qalıq əlamət qalmasın?”

Bu gün elə bir dərman yoxdur. Sadəcə bu dərmanlar tədqiqat mərhələsindədir, hipotermiya – soyutma müalicəsinin yanında dəstək olaraq verilir.

İndi insanlar dünyaya körpə gətirdikdə daha çox dəbdəbəyə üstünlük verir, daha çox görünüşə, sosial mediada şəkillərin paylaşılmasına, bir çox şeylərə əhəmiyyət verir.

Çox təəssüf ki, bu körpənin harada doğulacağına, bu körpədə doğumda işlər yolunda getməzsə, yatırılacaq reanimasiya şöbəsinə… Deyək ki, oksigensiz qaldı, buna hipotermiya müalicəsi veriləcək bir cihazın olduğu bir xəstəxanadamı doğacam? Ya da mənim uşaq həkimim kim olacaq? Nələrə mənim uşaq həkimim diqqət edəcək, necə keçəcək bu proses?

Buna, çox təssüf ki, çox az insan diqqət edir. Böyük çoxluq daha çox sosial mediada paylaşacağı şəkillərə, kadrlarına daha çox diqqət edir.

Hal-hazırda, hal-hazırda çox təssüf ki, doğum ağırlaşmaları 2021-ci il olmasına rəğmən qarşılaşılır və uzun bir müddət daha qarşılaşacaq kimi görünür.

Biz Ege Hospitalda, Ege Hospitalın yeni rəhbərliyi ilə reanimasiyamızı bütün bu standartları qarşılayacaq şəkildə qurmaq mövzusunda anlaşdıq. 

O cümlədən, Avropada, Amerikada, Türkiyədə olub bizdə olmayan cihazlardan biri də hipotermiya cihazı idi ki, “Əgər bir doğumumuzda buna ehtiyac olarsa, niyə xəstəmizə biz bunu tədbiq etməyək, bu müalicəni həyata keçirməyək?” deyə bu sualı özümüz öz-özümüzə rəhbərliklə verdik. Və biz bu cihazı Ege Hospitala gətirdik. Hal-hazırda hipoksik doğumlarda bu cihazımız, hipotermiya cihazımız var və bunla müalicəni aparacaq komandamız var. Amma burada yenə də ilk 6 saat, doğumdan sonra 6, olmadı 12 saata qədər bu qərar verilib başlanması gərəkir.

6 (12) saatı keçdikdən sonra artıq qatarın arxası ilə qaçmaq məcburiyyətində qalacağıq. Bundan sonra elə bir müalicə yoxdur ki, sən bu uşağın beynin qoruyasan. Bundan sonra ancaq fizioterapiya və dəstək müalicələri gündəmə gəlir. Səbəbi ortadan qaldıra bilmirik.

Dr.Kamil Şərifov, Neonatologiya uzmanı


balansli_qidalanmaq.jpg

22 February 2021 Uncategorized0

Orqanizmə lazım olan qida dəyərləri vardır ki, bunlar karbohidratlar, zülallar və yağlardır. Alacağımız enerjinin 50-55 faizi karbohidratların, 10-15 faizi zülalların, 20-25 faizi isə yağların hesabına düşür.

Çörəyi rasiondan çıxarmışıq, amma…

Bəzən insanlar karbohidratı rasiondan çıxartmış hesab edirlər.

Nəzərə çatdırmaq istəyirəm ki, karbohidratlarla zəngin olan qidalara, taxıllar qrupundan olan qidaların hamısı: ağ çörək, qara çörək, yarma, qarabaşaq, bulqur, düyü və s. aiddir. Bir də meyvələr karbohidratla zəngin olan qida qrupu hesab olunur. 

Ona görə də əgər siz təkcə çörəyi rasiondan çıxarmış olursunuzsa, əgər siz bulqur yemisinizsə, düyü yemisinizsə və yaxud da qarabaşaq istifadə etmisinizsə, deməli, siz karbohidrat almış olursunuz. Çünki 3 qaşıq qaynamış, bişmiş bulqur, qarabaşaq və yaxud da düyü bir dilim çörəyə bərabərdir və hər ikisi 70 kaloridir. Bir orta boy meyvənin də tərkibində 15 qram karbohidrat vardır. Ona görə də düşünməyin ki, əgər siz çörəyi rasiondan tamamilə çıxarmısınızsa, deməli karbohidratı rasiondan çıxarmış hesab olursunuz. Əslində də biz 50-55 faiz enerjimizi karbohidratdan almalıyıq.

Zülallar, yəni proteinlər də lazımdır

Proteinlər özləri 2 hissəyə bölünürlər: bitki mənşəli proteinlər vardır, bir də heyvani mənşəli proteinlər vardır.

Bitki mənşəli proteinlərə aiddir: noxuddur, lobyadır və s. Heyvani mənşəli proteinlərə isə qırmızı və ağ ət, yumurta və pendir aiddir.

Ən keyfiyyətli proteinlər heyvani mənşəli proteinlər hesab olunurlar. Ona görə də alacağımız enerjinin heç olmasa 10-15 faizini gündəlik protein qrupundan olan qidalardan almalıyıq.

Yağsız olmaz

Alacağımız enerjinin 20-25 faizi də yağların hesabına düşür. Yağ almağımız çox vacibdir. Çünki vitaminlər özləri 2 qrupa bölünürlər: yağda həll olunan və suda həll olunan vitaminlər vardır.

Suda həll olunan vitaminlər, əlbəttə ki, orqanizmdə həll olunur, amma yağda həll olunan vitaminləri almaqdan ötrü mütləq şəkildə biz yağlardan istifadə etməliyik.

Yağlar özləri də doymuş və doymamış olmaqla 2 qrupa bölünürlər.

Ən keyfiyyətli, ən xeyirli yağlar 3 omega doymamış yağlar hesab olunurlar. Bu yağlar da bitki yağlarıdır: günəbaxan yağıdır, zeytun yağıdır və s.

Yaxşı olardı ki, gündəlik rasionunuzda zeytun yağlarına daha üstünlük verəsiniz.

Dr. Aygün Abdullayeva, Həkim-diyetoloq




SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!





SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!