Aybaşı ağrıları

Aybaşı ağrıları

12 January 2022 22
aybasi-agrilari.jpeg

Qadınların yarısından çoxu menstruasiya ağrılarından – aybaşı ağrılardan əziyyət çəkir.

Bu ağrılar necə olur?

Qarnın alt aşağı bölgəsində – hissəsindən başlayır, belə, ayaqlara doğru yayılır. Bu ağrılara da: ürək bulanması, qusma, ishal, tez-tez sidiyə çıxma və bəzən ən ağır hallarda, depressiya ilə müşahidə oluna bilər.

Bu ağrıları yaşayan qadınlar, əgər ki, bunun nədən olduğunu bilərsə, nədən olduğunu öyrənərsə, bunu daha yaxşı, daha rahat keçirə bilər.

Hər ay dediyimiz kimi uşaqlığın daxili divarında bəlli bir qan damarları qalınlaşır və        estrogen və progesteron hormonunun dəyişilməsi nəticəsində o qan kənara atılır. Uşaqlıq əzələdən formalaşan bir orqan olduğu üçün yığılaraq o qanı çölə atır. Bu yığılma zamanı uşaqlığa gələn qanın miqdarı azalır və qan azaldığı üçün oksigen də azalır. Əzələ toxumasında, uşaqlığın daxili divarında “prostaqlandin” dediyimiz maddələrin miqdarı yüksəlməyə başlayır. Bu prostaqlandin də sinir uclarını qıcıqlandırdığına görə biz uşaqlığın olduğu bölgədə – tam qasıq bölgəsində ağrı hiss etməyə başlayırıq.

Birincili və ikincili aybaşı ağrıları

Bu ağrının yaşanma perioduna bağlı və zamanına bağlı biz bunu birincili və ikincili olaraq ayırd edirik. Əgər ki, qadın ilk menstruasiya qanaması ilə birlikdə bu ağrıları yaşayırsa, biz buna birincili ağrı, yəni “birincili dismenoreya” deyirik tibbi olaraq. Amma deyək ki, illərlə ağrısız menstruasiya yaşayır, amma müəyyən bir perioddan sonra ağrı aybaşı qanamalarına qoşulursa, biz buna “ikincili dismenoreya” deyirik. Adətən, ikincili dismenoreyanın altında anatomik pozulma olur. “Endometrioma” dediyimiz yumurtalıq kistaları, uşaqlığın miomaları ola bilər və ya abort prosedurundan, keysəriyyə doğumundan sonra çox gördüyümüz uşaqlıq boynunda daralma nəticəsində qan çölə çıxa bilmədiyinə görə bu qadınlar ağrını sonradan yaşaya bilərlər.

Hansı qadınlarda daha çox görülür?

Kimlər risk qrupu altındadır deyə baxsaq, kimlər, hansı qadınlarda daha çox görülər menstruasiya ağrıları deyə baxdıqda:

  1. Mən genetik faktorlar deyərdim. Yəni ki: anasında, xalasında, bibisində… əgər belə bir aybaşı dövründə ağrılar olan qadınlar varsa, qızlar varsa, bunlarda da görülmə ehtimalı daha yüksəkdir, daha çoxdur.
  2. İkincisi, erkən yaşda menstruasiyaya başlayanlar. 11-12 yaşlarında aybaşı qanamaları başlayanlarda daha çox görülür bu ağrılar.
  3. Ücüncü qrupda, adətən, qeyri-müntəzəm menstruasiyası olanlar və ya həddən artıq çox qanaması olanlar bu risk qrupu altındadır.

Aybaşı ağrısı zamanı həkimə müraciət

Nə vaxt ginekoloqa gedək, həkimə müraciət edək?

Əgər ki, bu ağrılar sizin həyat fəaliyyətinizi pozursa, aybaşı ağrıları yaşadıqda həyatınıza, fəaliyyətinizi davam edə bilmirsinizsə, mütləq müraciət edilməsi lazımdır. Ağrılar sizdə əvvəllər olmayıb, müəyyən bir yaşdan sonra ağrı yaşamağa başlamısınızsa, yenə mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.

Və önəmlisi yaşdır. İrəliləyən yaşla bərabər əgər ki, ağrılar da artır və get-gedə bu ağrının şiddəti daha da artmaya meyillidirsə, mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.

Müalicəsi nədir?

Müalicəsini 2 şəkildə ayıra bilərik: medikal və non-medikal. Yəni dərmanla və dərmansız müalicə şəklində.

Dərmanla müalicələrin başında ağrıkəsicilər gəlir. Həkimə müraciət etmədən də bu menstruasiya başlanğıcından bir gün öncə və ya menstruasiya gördüyümüz gün və ya 1-2 gün sonra istifadə edərək fayda əldə edə bilərik. Amma qadınların çoxu bu menstruasiya qanamasını azaltdığı üçün bu müalicə metodunu sevmirlər.

İkinci bizim ən çox müraciət etdiyimiz, ən çox istifadə etdiyimizdə fayda gördüyümüz dərman qrupu oral kontraseptivlərdir. Bunlar həm menstruasiya nizamsızlığı varsa, aradan qaldırır, həm aybaşı ağrılarını 90 faizə qədər, yəni mükəmməl bir şəkildə menstruasiya ağrılarını azaltmaqda faydalıdır.

Ondan sonra uşaqlıq daxili istifadə etdiyimiz spirallar var – hormonal spirallar. Bunlar da aybaşı zamanı ağrıların azaldılmasında faydalı ola bilər. Və ya dərialtı implantlar olsun, aylıq, 3 aylıq iynələr menstruasiya ağrılarının azaldılmasında faydalıdır.

Dərmansız müalicə

Bəzi xəstələr deyir ki: “Yox, mən dərman istifadə eləmək istəmirəm”. Bunlara ən çox tövsiyə etdiyimiz metod idmanla məşğul olmalarıdır. Bu idmanla məşğul olmaq ancaq ayda 2 gün, 3 deyil, müntəzəm bir şəkildə idmanla məşğul olması və ya tənəffüs idmanlarından istifadə edə bilərlər, yoqa, akupunktur kimi dərmansız metodlarla və ya kalsium, magneziumla zəngin diet eliyərək də bu ağrıları nisbətən də olsa azaltmaqda fayda edə bilərik.

Uzman Dr.Aygün Əkbərova, Cərrah mama-ginekoloq

 

 


22 comments

  • ELZA

    25 July 2022 at 21:13

    Salam. Aybaşı vaxtı analiz vermək olar?

    Reply

    • Ege Hospital

      26 July 2022 at 18:01

      Salam. Aybaşı periodunda sadəcə qadın cinsi hormonları dəyişkənlik göstərir. Digər hormonların səviyyəsinin menstruasiya ilə bir əlaqəsi yoxdur. Yəni verilə bilər.
      Uzman Dr. Aygün Ələkbərova, Cərrah Mama Ginekoloq

      Reply

  • ELZA

    25 July 2022 at 21:16

    Yəni TSH
    ANTI-TC
    Bu birisiləri oxuya bilmədim

    Reply

    • Ege Hospital

      26 July 2022 at 18:02

      Salam. Bəli, verilə bilər.
      Uzman Dr. Aygün Ələkbərova, Cərrah Mama Ginekoloq

      Reply

  • Afa

    27 July 2022 at 20:04

    Aybaşı vaxdı bitənə yaxın təziq oynaya bilər?

    Reply

    • Ege Hospital

      6 September 2022 at 13:40

      Salam. Aybaşı ilə təyziq səviyyəsi arasında ciddi bir əlaqə yoxdur. İlk günlərdə təyziq hipotansiv seyr edə bilər.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

  • Saray

    4 September 2022 at 12:56

    Mende aybaşi əkser aylarda vaxtimdan tez olur,yeni her ay bir iki gun tez olur ve ilk gun çox agri olur . Tez olmasinda nese bir zerer ve ya bir xeyir ola biler ?21 yasim var,nisanliyam bir neçe ay sonra toyum olacaq buna gore maraqlandim

    Reply

    • Ege Hospital

      6 September 2022 at 13:41

      Salam. Aybaşı tsikli 21-35 gündən bir olması normal hesab edilir. Sizin döngünüz 29 gündən birdir və normaldır.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

    • Manzar

      21 November 2022 at 11:10

      Aybasi zaman men qari aqris ollur ve uaqq.olmur vaxat Vantin aybasi olluram niyye belledi vacaav yazrsisda.

      Reply

      • Ege Hospital

        21 November 2022 at 14:49

        Salam. Sualınız aydın olmadı. Daha ətraflı yaza bilərsinizmi?

        Reply

  • Vekalet

    11 September 2022 at 12:58

    Salam həkim məndə ay başı gecikməsi olur 1 həftə ya da 2 həftə bunun hamilə qalmagıma prablemi var

    Reply

    • Ege Hospital

      13 September 2022 at 15:59

      Salam, aybaşının 10 gündən çox gecikməsi normal deyil və bu hamilə qalmağı çətinləşdirir.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

  • Nargiz

    29 September 2022 at 08:47

    Salam. 37 yanındayam. Aybaşı günlərim həm azalıb yəni əvvəl 5 gün indin2 gün, həmdə güclü ağrılar yaranıb aybaşı zamanı. Və iki sikl 1,2 gün gecikmə baş verir. Səbəbi nə ola bilər? Yaşla əlaqədər ola bilərmi bu dəyişiklər?

    Reply

    • Ege Hospital

      30 September 2022 at 15:13

      Salam. Yaşla əlaqədar ola bilər. Mütləq müayinə və hormon dəyərlərinizə baxılmalıdır.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

  • Ayss

    13 October 2022 at 21:03

    aybaşı vaxtı qolaltı ağrısı normaldı? (başlayanda və ya bitəndə) qolaltında sırf bir nöqtədə ağrı olur

    Reply

    • Ege Hospital

      15 November 2022 at 18:25

      Salam, normaldır, ola bilər.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama Ginekoloq

      Reply

  • Jale

    16 October 2022 at 21:09

    Salam doktor aybaşı öncesi göyneme yaranır neden ola biler amma mikrobdan göbelekden mualice almişam

    Reply

    • Ege Hospital

      18 October 2022 at 17:57

      Salam, menstruasiya zamanı göynəmə vaginal flora dəyişikliyinə bağlı ola bilər. Tək səfərlik müalicə almağınız infeksiyanın tamamən keçdiyini göstərməz.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

  • Gülarə

    18 October 2022 at 00:31

    Salam dr, məndə 44mm sağ yumurtalıq kistası var, keçən aylarda mensturasiyadan öncə ağrı olmurdu, amma bu dəfə mensturasiyadan öncə ağrı var, kista əriyir deyə ola bilər? ( müalicə alıram kistaya)

    Reply

    • Ege Hospital

      18 October 2022 at 17:55

      Salam, kista əriməsinə bağlı ağrı olmaz, əgər ağrı ilk dəfə olursa, təqib edilsin, təkrar edərsə, müayinəyə gələrsiniz.
      Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama-Ginekoloq

      Reply

      • Aysel

        15 November 2022 at 08:36

        Salam dr məndə mensturasiya ağrıları olur və mədəmədə vurur bu ağrılar.Məsləhətiniz?

        Reply

        • Ege Hospital

          15 November 2022 at 18:27

          Salam. Müayinə və müalicə almağınızı məsləhət görürəm.
          Uzman Dr. Aygün Əkbərova, Cərrah Mama Ginekoloq

          Reply

Sual verin

Your email address will not be published. Required fields are marked *




SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!





SAĞLAMLIĞINIZ SAĞLAMLIĞIMIZDIR!